Þingræði í uppnámi

Því hefur löngum verið haldið fram að hið raunverulega vald felist í atvinnulífinu en ekki hjá lýðræðislega kjörnum fulltrúum þjóðarinnar. Nú er svo komið að forsprakkar fjármálageirans eru farnir að funda inni í stjórnarráðinu með forsætisráðherra.

Á meðan tekist er á um örfáar milljónir á Alþingi - og er þá skemmst að minnast 10 milljóna útgjaldaaukningu á mánuði vegna launaleiðréttingar ljósmæðra - eru milljarðarnir afgreiddir af öðrum, annars staðar. Bankastjórar einkageirans og hins opinbera funda á kvöldin og um helgar og komast að samkomulagi. Einir. Svo segja þeir þinginu hvernig það á að bregðast við.

Hvernig stendur á því að forsætisráðherra kallar ekki Alþingi saman? -Hver kaus Þorstein Má Baldvinsson, Björgólf Thor Björgólfsson, Lárus Welding og hvað þeir nú allir heita til að stjórna þessu landi?

Engar viðræður um sameiningu

Er það?

Ég er ekki viss um Geir H. Haarde sé rétti maðurinn til að róa þjóðina eða segja henni hverju beri að treysta. Maður sem hélt því fram að engir krísufundir hefðu átt sér stað um helgina, enda væri alvanalegt að helstu ráðamenn þjóðarinnar funduðu fram á nætur um helgar þó svo annað hafi nú komið í ljós.

Hann Geir verður að fara að átta sig á að hann er forsætisráðherra. Sem slíkur getur hann ekki undir neinum kringumstæðum logið að þjóðinni. Lygar helgarinnar hafa gert það að verkum að ummæli hans nú auka ekki traust mitt á Glitni. Orð forsætisráðherrans eru einskis verð. Það er miður.

Geta treyst styrk Glitnis áfram

Powerful Women's Motto

Live your life in such a way that when your feet hit the floor in the morning, Satan shudders and says: "Oh shit... She's awake!!"

 

Gamaldags hægristefna

Heimgreiðslur eru orðnar að verulaika. Í Reykjavík geta foreldrar valið um að setja börn sín á leikskóla eða þiggja 35.000 króna greiðslu frá borginni fyrir að hafa þau heima. Heimgreiðslur, kynntar sem hluti af aðgerðaráætlun undir slagorðinu "Þjónustutrygging - jafnræði og jafnrétti". Slagorðasérfræðingur auglýsingastofunnar virðist ekki hafa kafað djúpt ofaní málið.

Kvennagildra
Heimgreiðslur byggja ekki á jafnræði og jafnrétti. Þær hafa neikvæð áhrif á jafnræði og jafnrétti. Reynsla nágrannalanda okkar sýnir það og ekkert bendir til þess að því yrði öðruvísi farið hér.

Rannsóknir kynjafræðinnar hafa sýnt fram á sterka neikvæða og víxlverkandi fylgni milli tekna og fjölskylduábyrgðar. Það þýðir að þeim mun lægri sem tekjur einstaklinga eru, þeim mun líklegra er að viðkomandi beri meiri ábyrgð á fjölskyldu og heimili en makinn. Að sama skapi hefur verið sýnt fram á að þeim mun meiri ábyrgð sem einstaklingur ber á fjölskyldu og heimili, þeim mun lægri tekjur hefur viðkomandi.

Tengslin milli kynbundins launamunar og ójafnrar ábyrgðar kynjanna inni á heimilunum eru skýr. Heimgreiðslur verða aðeins til að styrkja þessi tengsl. Heimilisábyrgð færist í auknum mæli á herðar kvenna sem svo aftur leiðir til aukningar á kynbundnum launamun. Þetta er mat sérfræðinga, hérlendis og erlendis.

Heimgreiðslurnar ganga þvert á samþykkta stefnumörkun Reykjavíkurborgar sem hefur einsett sér að vera í fararbroddi á sviði kynjajafnréttis og mannréttinda. Í mannréttindastefnu borgarinnar er kveðið á um að ávallt skuli tekið mið af þörfum og viðhorfum beggja kynja og áhrif allra ákvarðana á stöðu kynjanna skuli greind áður en þær eru teknar. Jafnframt er það lögð sérstök áhersla á að vinna gegn stöðluðum ímyndum um hlutverkaskiptingu kynjanna hvað snertir fjölskylduábyrgð.

Stéttagildra
Áhrif heimgreiðslna eru ekki bara kynbundin, heldur líka stéttbundin. Í Noregi hefur verið sýnt fram á að meirihluti þeirra sem nýta sér heimgreiðslur eru konur af erlendum uppruna, með lágar tekjur og lágt menntunarstig. Og aftur er ekkert sem bendir til þess að hlutirnir verði öðruvísi hér en í nágrannalöndunum.

Það er augljóst að sú upphæð sem hér um ræðir gagnast fyrst og fremst fólki með lágar tekjur. Þrjátíu og fimm þúsund krónur skipta ekki máli fyrir fólk sem á milljónir, en einstæð móðir í láglaunastarfi gæti þurft að hugsa sig um.

Á meðfylgjandi mynd sést að 25 ára gömul einstæð móðir sem starfar sem skólaliði hefur til ráðstöfunar tæplega 113 þúsund krónur á mánuði við núverandi aðstæður. Ef þessi kona væri á atvinnuleysisbótum hefði hún rúmar 151 þúsund krónur til ráðstöfunar á mánuði, enda kæmi þjónustutrygging í stað leikskólagjalds.

Hjá láglaunafólki skiptir hver þúsundkall máli. Borgaryfirvldum ber að stuðla að þátttöku allra í stamfélaginu, að allt fólk eigi þess kost að taka þátt í atvinnulífinu og að öll börn eigi þess kost að stunda leikskólanám. Samþykkt heimgreiðslna er mikil afturför í þeirri vinnu.

Gamaldags og hægrisinnaður meirihluti
Heimgreiðslur eru hluti af aðgerðaráætlun gamaldags hægrisinnaðs meirihluta í borgarstjórn Reykjavíkur. Aðgerðaráætlun sem byggir á stefnu Sjálfstæðisflokksins úr kosningabaráttunni 1994.

Blessunarlega bar Sjálfstæðisflokkurinn skarðan hlut frá borði vorið 1994. Síðan þá hefur metnaðarfull uppbygging vandaðra og sterkra leikskóla átt sér stað. Leiðin hefur ekki verið greið og alls ekki alltaf auðveld. Markmiðið hefur þó alltaf verið skýrt: öruggir og faglegir leikskólar fyrir börnin í borginni.

Meirihluti Sjálfstæðisflokks og Óskars Bergssonar ætlar nú að snúa 14 ára uppbyggingarstarfi til baka. Skila peningunum aftur til fólksins, gera leikskóla að rekstrareiningum og hafna samfélagslegum úrræðum.

Gamaldags hægristefna á ekki við í leikskólamálum. Þar gildir framsýni og kjarkur til að breyta. Kjarkur til að taka á erfðum viðfangsefnum. Kjarkur til að bæta aðbúnað og starfskjör starfsfólks í leikskólum. Kjarkur til að endurskoða forgangsröðun við útdeilingu fjármuna og forgangsröðun verkefna. Kjarkur sem ekki er til staðar í núverandi meirihluta.

Greinin er eftir mig og Hermann Valsson og birtist í Fréttablaðinu 25. september 2008.

Norræn vinabæjaráðstefna

Er á vinabæjaráðstefnu í Gautaborg ásamt stjórnmálafólki og embættismönnum frá Reykjavík, Åbu, Bergen, Árósum og Gautaborg. Hef lært helling.

Byrjuðum daginn á fyrirlestri frá ráðgjafarfyrirtæki sem kveikti mjög í okkur, þrátt fyrir að kynna bara staðreyndir sem allir ættu að vita. Ráðgjafarfyrirtæki eru bara mjög flink í að koma hlutunum frá sér með skemmtilegum hætti. Meðal annars kynntu þau fyrir okkur "nånannanisme" sem gengur út á að í dag telst það mikilvægt að leggja eitthvað af mörkum til samfélagsins, hugsa um umhverfið og borga skatta - en best er þó að einhver annar sjái um það en ég sjálf. Einstaklingarnir í samfélaginu hugsa fyrst og fremst um sjálfa sig.

Ráðgjafarfyrirtækið fór yfir söguna með tilliti til ólíkra áhrifaþátta, meðaltíma á vinnumarkaði, meðallengd barndóms og hvernig kröfur til einstaklinga hefðu breyst. Hjá ungu fólki í dag gengur lífið út á frelsi, tækifæri og skemmtun. Sem er gott á sinn hátt - en nauðsynlegt að vinna með.

Eftir hádegi kynntu Árósabúar fyrir okkur nýjungar í þjónustu við innflytjendur. Það var mjög fróðlegt, enda hafa Danir gert mistök sem ég vona að við Íslendingar komum aldrei til með að gera. Í einu hverfi í Árósum var svo komið að engir innfæddir Danir voru eftir - í grunnskólanum voru eingöngu innflytjendur. Því var tekið á það ráð að loka grunnskólanum, dreifa nemendum í aðra grunnskóla borgarinnar og búa í staðinn til eins konar félagsmiðstöð til að efla félagsauðinn í hverfinu. Það er svo sem spennandi tilraun, en ég á bágt með að skilja af hverju yfirvöld gerðu ekkert í málinu fyrr en hverfið var orðið að hreinu innflytjendahverfi. Það segir sig sjálft að fjölbreytileiki í öllum hverfum er betri en einsleitni ólíkra hópa í ólíkum hverfum.

Undir lok dags fengum við svo kynningu á kúrsum í lýðræði og leiðtogaþjálfun. Það er náttúrlega borðleggjandi. Auðvitað eiga þess háttar námskeið að vera í boði í öllum gagnfræða- og menntaskólum. Ég ætla að beita mér fyrir því.

Er þreytt en sæl eftir daginn. Hlakka til að læra meira á morgun.

Fagleg frístundaheimili í Reykjavík

Umræða um frístundaheimili í Reykjavík hefur verið talsverð upp á síðkastið. Langir biðlistar eftir dvöl í frístundaheimili eru vandamál og borgaryfirvöld hafa reynt að finna lausnir. Tillaga um aukna samþættingu grunnskóla- og frístundastarfs er góðra gjalda verð, enda var hún samþykkt samhljóða í borgarráði á dögunum.

Frístundaheimilin eru ung að árum. Frá því að Íþrótta- og tómstundasvið tók við rekstri heimilanna fyrir 8 árum hefur hugmyndafræði frítímans verið að ryðja sér til rúms og ný fagstétt frístundafræðinga vaxið ört. Umræðan er því afar viðkvæm og lítið þarf til að skapa óöryggi meðal starfsfólks, barna og foreldra. Eigi frístundaheimilin að halda áfram að vaxa og dafna verða allar lausnir að hvíla á tveimur grundvallarforsendum: Hugmyndafræði frítímans og þörfum barnanna.

Hvar á málaflokkurinn heima?
Borgarfulltrúar meirihlutans hafa gert að því skóna að möguleg lausn felist jafnvel í öðrum rekstraraðilum. Hugsanlega hafi flutningur frístundaheimilanna frá Menntasviði til ÍTR verið mistök og því beri að athuga hvort einhverjir skólastjórar geti hugsað sér að taka aftur við rekstrinum.

Þessar hugmyndir taka ekki mið af þeirri þróun sem hefur átt sér stað á undanförnum árum, né heldur þeirri staðreynd að skólasamfélagið er gamalgróið og virt á meðan frístundageirinn er ungur og óreyndur. Stjórnmálafólk verður að standa með þeirri pólítísku stefnumörkun að gera frítímanum hærra undir höfði og styðja þannig frístundaheimilin til áframhaldandi starfs. Grunnskólar Reykjavíkur eru framúrskarandi sem slíkir, en þar er engin sérþekking til staðar á frítímastarfi barna og unglinga. Sú þekking er til staðar meðal starfsfólks ÍTR og hana ber að virða, efla og nýta.

Hugmyndir um færslu málaflokksins, að hluta til eða í heild, eru frekar til marks um uppgjöf en dug. Metnaðarfullt stjórnmálafólk á að styðja unga og efnilega fagstétt og hvetja til frekari dáða. Það verður aðeins gert með pólítískum stuðningi við áframhaldandi uppbyggingu frístundaheimilanna á vegum Íþrótta- og tómstundasviðs.

Fyrir hverja eru frístundaheimilin?
Frístundaheimilin eru fyrir börn. Auðvitað hafa þau mikið gildi fyrir foreldra sem flestir vinna fullan vinnudag og vilja vita af börnum sínum í öruggum höndum, en þjónustan á að snúast um börnin.

Leiðarljós frístundaheimilanna eru að hver einstaklingur fái að njóta sín og þroskast í umhverfi sem einkennist af hlýju, öryggi og virðingu. Lögð er áhersla á að efla virkni, ábyrgð, sjálfsmynd og sjálfstæði barnanna og kynna þau fyrir ólíkum frístundatilboðum svo þau sjálf geti valið það sem þeim hentar best. Gengið er út frá þeirri hugmyndafræði að frítíminn hafi sjálfstætt gildi, hann sé ekki eyða eða tómarúm sem þurfi að bíða af sér, heldur sé hann fyrst og fremst uppbyggjandi og skemmtilegur.

Starfsfólk frístundaheimilanna hefur þróað með sér leiðir til að efla færni barnanna til að njóta frítímans og þroskast gegnum hann sem sjálfstæðir og sterkir einstaklingar. Það er kúnst að njóta. Kúnst sem ekki er á allra færi.

Fagmennskan í fyrirrúmi
Tilkoma frístundaheimilanna var mikið framfararskref í þjónustu við börnin í borginni, skref sem fól í sér skilning á því að fagmennska skyldi höfð í fyrirrúmi í allri þjónustu við börn, hvort sem er í leikskólastarfi, grunnskólastarfi eða frítímastarfi. Börnin okkar eiga það besta skilið. Það sama gildir um metnaðarfullt og ósérhlífið starfsfólk ÍTR sem hefur byggt upp þjónustuna og á að njóta skilnings og faglegs stuðnings borgaryfirvalda.

Vinstri græn munu leggja höfuðáherslu á að uppbygging frístundaheimilanna haldi áfram á vegum ÍTR og munu leggja sitt af mörkum til að svo verði.

Greinin birtist í Morgunblaðinu, 24. september 2008.

Takk ljósmæður!

Fyrsta verkfalli ljósmæðra í sögunni er lokið. Með miðlunartillögu frá ríkissáttasemjara. Ríkisstjórnin gat nefnilega ekki hugsað sér að leiðrétta laun ljósmæðra. Ekki í einum áfanga að minnsta kosti. Hún vildi gefa samfélaginu tíma til að aðlagast hinu ógurlega réttlæti. Það er til skammar.

Ljósmæðrum vil ég þakka ómetanlega þrautsegju og dug. Barátta þeirra hefur haft mikið að segja, ekki aðeins fyrir þær sjálfar, heldur einnig ljósmæður framtíðarinnar, fæðandi konur í nútíð og framtíð og aðrar kvennastéttir sem enn eiga langt í land.

Miðlunartillagan samþykkt

Frístundaheimili fyrir börn

Undanfarnar vikur hafa frístundaheimili borgarinnar verið talsvert í umræðunni. Mannekla er mikil og fjöldi barna bíður eftir plássi. Foreldrar eru óánægðir og pólítíkin leitar leiða. Nýsamþykkt tillaga borgarstjóra um að efla og samþætta störf í skólum og frístundaheimilum er góðra gjalda verð en vekur þó upp spurningar.

Á forsendum hverra?
Manneklan er vissulega vandamál. Það er ömurlegt að ekki eigi öll börn kost á að taka þátt í frístundaheimilisstarfi og auðvitað hefur það áhrif á líf og starf foreldranna. En hvað býr að baki tillögu borgarstjóra?

Ef málið snýst um að bjóða foreldrum upp á daggæslu, þá er það vel hægt. Þá er hægt að taka inn ótakmarkaðan fjölda barna og slá af kröfunum. Fækka tilboðum, taka út klúbbastarf og kaupa litabækur. Bjóða upp á þjónustu fortíðarinnar. Úrræði fyrir foreldra en ekki börn.

Ef raunverulegur vilji er til þess að byggja áfram upp faglegt og metnaðarfullt frítímastarf fyrir börnin í borginni verður meira að koma til. Þá verður stefnumótun að eiga sér stað, og vera viðvarandi í málaflokknum. Hver á starfsemin að vera, hvar á hún að vera og hvernig á hún að vera? -Hvað er best fyrir börnin?

Það verður ekki bæði haldið og sleppt. Við núverandi aðstæður verður þjónusta við foreldra ekki aukin nema það bitni á börnunum.

Hvað þarf til?
Frístundaheimili borgarinnar eru rekin af krafti og metnaði. Eigi öll börn að geta notið dvalar þar verða borgaryfirvöld að styðja betur við starf frístundaheimilanna á pólítískum vettvangi.

Í vinnustaðargreiningu sem framkvæmd var fyrir ÍTR kemur fram að það sem starfsfólk telur helst ábótavant á sínum vinnustað er að Reykjavíkurborg skortir tilfinnanlega framtíðarsýn í málaflokknum. Úr þessu verður að bæta. Pólítískur, faglegur og fjárhagslegur stuðningur borgaryfirvalda er forsenda þess að frístundaheimilin haldi áfram að vaxa og dafna. Gott og öruggt starfsumhverfi verður ekki til nema pólítísk stefnumótun sé skýr og ákveðin.

Aðbúnaður barna og starfsfólks er til skammar. Frístundaheimilin eru rekin á göngum og í gluggalausum kjöllurum skóla - í húsnæði sem síst hentar til þeirrar starfsemi. Frístundaheimilin eru afgangsstærð í langflestum grunnskólum borgarinnar. Því verður að breyta.

Störf í frístundaheimilum verður að meta að verðleikum. Frístundaleiðbeinendur og frístundaráðgjafar gegna lykilhlutverki í eflingu félagsþroska barna. Þau kynna börnin fyrir ólíkum tómstundatilboðum, hvetja þau til að láta hugmyndir sínar og skoðanir í ljós, rökstyðja þær og koma þeim í framkvæmd. Kjörkuð og félagslega sterk börn eru forsenda sterks og góðs samfélags framtíðarinnar. Starfsfólk frístundaheimila á að njóta sanngjarnra kjara. Það gera þau ekki í dag.

Vinstri græn styðja tillögu borgarstjóra um samþættingu starfa í skólum og frístundaheimilum. Þó er nauðsynlegt að sérstaða beggja fagstétta fái að njóta sín og að allar ákvarðanir verði teknar með hagsmuni barnanna að leiðarljósi.

Greinin birtist í 24 stundum 19. september 2008

Týnt hjól

 Ef þið sjáið svona hjól á vappi, með brettum og körfu, þá endilega hringið í s. 615-0101.

Krossum fingur!

Ég er forvitin að vita út á hvað þetta gengur. Vona auðvitað að tillagan sé ásættanleg og trúi því að ljósmæður láti ekki deigan síga. Sjáum hvað setur.

Verkfalli aflýst